Nieuws
Teams in de Praktijk
De verbindende factor
Samenwerken in organisaties neemt steeds aan belang toe. Formele hiërarchische verhoudingen worden minder belangrijk omdat diensten complexer worden en meer afhankelijk zijn van samenwerking tussen diversie functies. Het belang van werken in teams, in processen met andere afdelingen of klanten neemt dan ook toe. De eisen die organisaties daarmee aan hun mensen stellen, worden steeds hoger. Wij komen in ons werk veel tegen dat enerzijds hogere eisen gesteld zijn en anderzijds het goede teamwerk niet op orde is.
Vanuit het perspectief van 'prestaties' maken we onderscheid tussen werkgroepen, psuedo-teams en teams. Voor een werkgroep geldt dat een doel is besproken, dat leden contact hebben om informatie uit te wisselen of besluiten te nemen waardoor zij als individu beter kunnen functioneren binnen hun verantwoordelijkheidsgebied. Psuedo-teams komen wij veel tegen: een groep mensen die een wezenlijke kans of taak heeft om betere prestaties te realiseren, maar niet gericht is op collectieve resultaten en deze niet werkelijk probeert te bereiken. Deelnemers denken 'klein', vanuit hun eigen belang en stemmen daar hun bedoeling en bijdrage op af. Uitgangspunt is niet het 'grotere' denken vanuit het team.
Teams echter gaan om gemeenschappelijke doelen, waar de individuele teamleden aan bijdragen. Een team is voor ons een kleine groep mensen met een gemeenschappelijk doel; de teamleden werken op een gecoördineerde en complementaire manier samen en ondersteunen elkaar daarbij. Zij delen ook betrokkenheid, aansprakelijkheid en identiteit en waarden. Effectief teamgedrag is dan doorslaggevend voor betere prestaties.
Sommige teams hoeven ook niet veel met elkaar te delen. Een management team van een afdeling facilitaire zaken met verschillende diensten, kan bestaan uit leden die elk hun eigen opdracht en verantwoordelijkheden hebben. Hier is de vraag naar de verbindende factor aan de orde: wat delen de teamleden en wat behoren zij te delen. Dat is vaak niet helder, wij komen veel tegen dat teamleden de verbindende factor niet scherp heeft. Als doelen en verwachtingen niet helder zijn, ontstaat een basis voor verwarring en ineffectief gedrag.
Ons doel in teambegeleiding is om teams te helpen beter te functioneren; dat helpt het team en de organisatie. En het helpt de teamleden, die meer vanuit het motto ‘presteren met plezier’ en vanuit persoonlijke ontwikkeling kunnen werken.
Soorten teams en basisvaardigheden
Er bestaan verschillende soorten teams. Een functioneel team heeft een bepaalde taak, zoals een marketingcampagne, een plan maken, een MTO begeleiden, enz.. Een topmanagementteam is een permanent team dat de organisatie gecoördineerd leiderschap moet geven. Een middle-managementteam doet hetzelfde op lager voor een divisie of afdeling. Een procesverbeteringsteam, zoals een ART team of een innovatieteam. En er zijn veel verschillende soorten projectteams.
Vaardigheden die team in ieder geval moeten hebben zijn: effectief communiceren en vergaderen, problemen kunnen oplossen, samenwerken, proces van besluitvorming beheersen, conflicten hanteren. Aan de teamleider worden nog aanvullende eisen gesteld.
Teamrollen zijn vooral belangrijk bij teams zonder functionele specialisatie, waar complementariteit in gedrag belangrijk is. In een voetbalteam is goed spelen (verdedigen, aanvallen, elkaar de bal toespelen enz.) doorslaggevend; alle teamleden echter hebben hun eigen taak en positie als als basis. Denken en handelen voor het teamdoel is hier doorslaggevend.
Teamrollen kunnen in managementteams of innovatieteams een belangrijk thema zijn. DBR werkt zelden met b.v. Belbin teamrollen, maar gebruikt Insights of Spiral Dynamics om het teamfunctioneren te helpen verbeteren. Wij werken vanuit de onderliggende motivatie en waarden, niet zozeer vanuit de (soms theoretische) complementariteit van teamrollen. Teamleden dienen in staat te zijn verschillende rollen aan te nemen.